SRB  l  ENG  l  DEU

11 razloga za investiranje u istočnu Srbiju

Prvi komšija EU i 330km granice sa EU
***
Kvalifikovana i prilagodljiva radna snaga sa konkurentnom cenom rada
***
U toku su obimne intervencije na unapređenju saobraćajne infrastrukture u regionu
***
Velika ponuda lokacija za greenfiled i brownfield investicije po više nego konkurentnim cenama
***
Veliki broj potencijalnih lokalnih dobavljača
***
Brojni primeri uspešnih investicija
***
Kvalitetno poslovno okruženje uz odlične podsticajne mera države
***
Spoljnotrgovinska razmena regiona (uvoz-izvoz) duplirana u poslednjih 5 godina
***
Očuvana životna sredina i značajni prirodni resursi
***
Posvećena lokalna samouprava koja u investitorima, pre svega, vidi partnere
***
RARIS - vaš stručni partner

Pretraga investicionih lokacija

Ključne činjenice o istočnoj Srbiji

  • Prvi sused EU - Istočna Srbija ima 330 km granice sa EU (Rumunija i Bugarska).
  • Površina od 7.133 km²
  • Dva upravna okruga – Zaječarski i Borski, dva grada - Zaječar i Bor i šest opština: Knjaževac, Boljevac, Sokobanja, Negotin, Majdanpek i Kladovo.
  • 217.000 stanovnika
  • Više od 6.000 preduzetnika i 1.500 privrednih društava.
  • Zaposleno je oko 53.000 ljudi sa prosečnom zaradom od oko 50.500 dinara (neto), dok je nezaposlenih oko 18.000.

Broj stanovnika:

GRAD/OPŠTINA OKRUG BROJ STANOVNIKA
Bor Borski okrug 44.639
Kladovo 18.332 
Majdanpek 16.174
Negotin 32.007 
Svega okrug  111.152 
Boljevac Zaječarski okrug 11.148 
Knjaževac 27.476 
Sokobanja 13.967 
Zaječar 53.509 
Svega okrug   106.100 
Ukupno istočna Srbija   217.252 

U obrazovnoj strukturi regije dominiraju osobe sa srednjim obrazovanjem koje ima 35,2% žena i 48% muškaraca, dok više i visoko obrazovanje imaju 10% žena i 11,6% muškaraca.

Procenjuje se da se danas više od 30.000 ljudi nalazi u dijaspori.

Ukupne investicije u osnovna sredstva u 2018. godini u istočnoj Srbiji iznosile su 121,5 miliona evra, a struktura investicija izgledala je ovako:

Teritorija Građevinski
radovi
Zemljište Domaća
oprema
Uvozna
oprema
Kultivisani
biološki
resursi
Intelektualna
svojina
Ukupno istočna Srbija  121.523  17.890  8.202  24.572  44.133  141
Boljevac 1.848 1.421 8 158 254 0
Bor 81.733 5.647 7.076 2.931 40.082 0
Zaječar 6.562 1.270 5 3.930 1.323 0
Kladovo  2.900 1.526 15 1.224 90 0
Knjaževac 2.329 687 30 863 450 135
Majdanpek 9.851 930 41 8.075 658 6
Negotin 14.502 5.246 996 7.093 1.027 0
Sokobanja 1.795 1.160 29 296 246 0

Izvor: RPK Zaječarskog i Borskog upravnog okruga

Posmatrano pet godina unazad, u periodu od 2015. do 2019. godine, ukupan izvoz regije istočne Srbije više je nego dupliran i imao je prilično ravnomeran rast. U odnosu na 2015. godinu kada je iznosio nešto više od 34 milijarde dinara, porastao je na više od 71 milijardu u 2019.

Porast izvoza u posmatranom periodu  je iznosio 209%, što je značajno više u odnosu na rast izvoza Republike Srbije, koji je u istom periodu imao ukupan rast od 142%.

Ukupan izvoz po godinama u periodu 2015-2019. godine (u milionima RSD)

Teritorija 2015 2016 2017 2018 2019
Bor 11.252 15.616 24.897 24.844 42.930
Kladovo 1.071 1.370 1.745 1.823 2.109
Majdanpek 6.829 6.082 7.071 7.439 6.644
Negotin 2.100 3.421 2.774 2.221 7.726
Boljevac 606 631 911 713 851
Zaječar 8.473 8.056 8.320 7.750 5.341
Knjaževac 3.781 4.579 4.581 4.875 5.735
Sokobanja 3 5 7 11 15
Ukupno istočna Srbija 34.115 39.763 50.308 49.679 71.353

Sličan trend rastu izvoza, imao je i uvoz, koji je porastao sa blizu 35 milijardi dinara u 2015. godini na skoro 73 milijardi  u 2019. Ovo predstavlja istovetan porast kao i u slučaju izvoza (od 209%), što je takođe znatno više od porasta koji beleži Republika (155%). U posmatranom periodu, istočna Srbija uglavnom beleži suficit.

Ukupan uvoz po godinama u periodu 2015-2019. godine (u milionima RSD)

Teritorija 2015 2016 2017 2018 2019
Bor 13.541 15.858 22.618 25.017 49.616
Kladovo 2.978 1.204 1.632 1.769 1.816
Majdanpek 7.096 6.083 8.543 7.697 6.233
Negotin 1.218 1.401 2.078 2.391 3.026
Boljevac 274 441 498 377 437
Zaječar 7.669 7.906 9.954 9.460 9.064
Knjaževac 2.084 2.265 2.621 2.643 2.689
Sokobanja 4 29 27 35 50
Ukupno istočna Srbija 34.866 35.190 47.974 49.390 72.934

Na teritoriji istočne Srbije u 2019. godini bilo je zaposleno oko 53.000 ljudi, odnosno oko četvrtine ukupnog broja stanovnika.  U strukturi broja zaposlenih po delatnostima dominiraju usluge. U prerađivačkoj industriji istočne Srbije, danas radi oko četvrtine ukupnog broja zaposlenih, a od izuzetnog značaja za regiju je i rudarstvo sa blizu 10% zaposlenih.

Prosečne zarade bez poreza i doprinosa, u periodu od 2015─2019. beleže značajan porast i od 41.149 dinara u 2015. porasle su na 50.474 dinara u 2019.

U 2020. u istočnoj Srbiji bilo je registrovano 17.963 nezaposlenih.  Broj nezaposlenih u poslednje tri godine se smanjuje, sa 20.710 nezaposlenih 2018.goine i 18.967 nezaposlenih 2019. godine.

U istočnoj Srbiji u 2019. godini bilo je ukupno 1.524 aktivnih privrednih društava i skoro 4 puta više registrovanih preduzetnika (6.045). Broj aktivnih preduzetnika u poslednjih pet godina imao je konstantni rast.

Od investicija u istočnoj Srbiji, svakako je najznačajnija kupovina Rudarsko topioničarskog basena Bor od strane kineske kompanije Zijin koja je do sada investirala blizu 700 miliona dolara, a planirane investicije u rudnik su veće od 3 milijarde dolara u opštinama Bor i Majdanpek.

Najveća investicija u turizmu u Srbiji se nalazi upravo u istočnoj Srbiji - u opštini Knjaževac, a to je izgradnja ski centra na Staroj planini – izgradnja skijaške i prateće infrastrukture i hotela) u koji je do sada uloženo preko 42 miliona evra.


Značajnije investicije u regionu:

 

Zijin (Kina)

Bor


 

Poseidon Property (United Kingdom)

Zaječar


United Serbian Breweries („Heineken” i „Efes”)

Zaječar


 

Rhein-Donau Yard (Holandija – Rumunija)

Kladovo 


Telefonica Cable (Poljska)

Zaječar


 

Falc East (Italija)

Knjaževac


Strabag (Austrija)

Zaječar


 

Dutch Desing Studio (Holandija)

Kladovo


Hatiba (Nemačka)

Knjaževac


 

Bio Energy Point (Srbija)

Boljevac


Eliksir (Srbija)

Negotin

 

 Agromehanika (Srbija)

Boljevac


Regija istočne Srbije raspolaže i značajnim resursima za razvoj turizma: reka Dunav sa Đerdapskom klisurom i Nacionalnim parkom Đerdap, planinskim masivima od kojih dominira Stara planina, sa izgrađenim ski centrom, ali i Crni Vrh, Kučajske planine, Deli Jovan, Mali i Veliki Krš, Miroč, Veliki Greben, Homoljske planine, Ozren, Rtanj, Devica, Tupižnica, Tresibaba, i Vrlejica, potom termomineralni izvori - u prvom redu Sokobanja, kao i Gamzigradska banju i Brestovačka banja. Postoje potencijali za dalji razvoj turizma u Nikoličevskoj banji, Rgoškoj banji, Banji Jošanici i mnogi drugi.

Kulturna baština je zastupljena sa arheološkim nalazištima, spomenicima kulture, etno-vrednostima tradicionalnih sela: arheološka nalazišta Gamzigrad-Felix Romuliana (pod zaštitom UNESCO), Lepenski Vir, Ravna-Timacum minus, Diana-Zanes, Fetislam, Trajanova tabla, Trajanov most, Vrelo-Šarkaman, Sokograd, Vrmdžanski grad, Rajačke, Rogljevačke i Smedovačke pivnice, kao i brojne crkve i manastiri.

 Broj turista i broj noćenja u 2019. godini:

Po opštinama  Turisti Noćenja turista Prosečan broj noćenja turista
svega domaći strani svega domaći strani domaći strani
Bor 16.215 11.276 4.939 40.327 27.138 13.189 2,4 2,7
Kladovo 36.875 28.462 8.413 79.758 64.296 15.462 2,3 1,8
Majdanpek 29.372 23.642 5.730 75.058 63.394 11.664 2,7 2,0
Negotin 5.932 5.197 733 13.512 11.714 1.798 2,3 2,5
Zaječar 20.780 13.972 6.808 61.114 38.792 25.322 2,8 3,7
Boljevac 8.905 7.141 1.764 25.865 14.071 11.794 2,0 6,7
Knjaževac 24.286 15.548 5.738 81.347 65.516 15.831 3,5 2,8
Sokobanja 124.877 105.151 16.726 588.422 540.928 47.494 5,0 2,8
Svega istočna Srbija 267.240 216.389 50.851 968.403 825.849 142.554 3,5 2,7

Izvor: RZS

Po turističkim mestima Turisti Noćenja turista Prosečan broj noćenja turista
svega domaći strani svega domaći strani domaći strani
Gamzigradska banja 2.072 1.685 387 21.991 16.537 5.454 9,8 14,1
Sokobanja 124.877 108.151 16.726 588.422 540.928 47.494 5,0 2,8
Majdanpek 5.134 3.189 1.945 14.615 9.688 4.927 3,0 2,5
Rajac 2.737 2.510 227 8.424 8.056 368 3,2 1,6
Rtanj 2.886 2.671 215 5.609 5.176 433 1,9 2,0
Stara planina 21.873 17.342 4.531 75.534 62.011 13.523 3,6 3,0
Bor 14.178 9.798 4.380 32.843 21.565 11.278 2,2 2,6
Donji Milanovac 24.238 20.453 3.785 60.443 53.706 6.737 2,6 1,8
Zaječar 18.122 11.971 6.151 40.997 21.654 19.343 1,8 3,1
Kladovo 33.719 25.513 8.206 67.513 52.406 15.107 2,1 1,8

Izvor: RZS

© 2021. RARIS - Regionalna agencija za razvoj istočne Srbije. Sva prava zadržana.